Miejska kultura literacka w Krakowie on-line

Zapraszamy do Salonu Literackiego na spotkanie pt. „Miejska kultura literacka w Krakowie. Przechadzki po literackim Krakowie – od A do Z. A – jak – awangarda”. Prowadzenie: Krzysztof Jakubowski. Transmisja na żywo 22 maja o godz. 18.00 na Facebooku Klubu Dziennikarzy „Pod Gruszką”.

Futuryzm, formizm, ekspresjonizm – jednym słowem – awangarda!

Radykalny, manifest włoskiego poety Filippo Tommaso Marinettiego („spalić muzea, zburzyć akademie”), wytyczał proste cele. Miał prowokować opinię publiczną, ukazując równocześnie jak dalece różnimy się od konkurencji. Zamieszczenie go na pierwszej stronie najpoważniejszego francuskiego dziennika „Le Figaro” 20 lutego 1909 roku zapewniło natychmiastowy rozgłos i reklamę. Ten historyczny moment uznaje się za datę narodzin futuryzmu.

W ciągu kilku następnych lat futuryzm stał się wielowymiarowym i wyjątkowym zjawiskiem wśród prądów nowoczesnej sztuki. Zdawał się odzwierciedlać odwieczne dążenie ku nowoczesności we wszelkich przejawach życia, gloryfikował wielkomiejski dynamizm rozwoju, technikę i mechanizację. Jego bezkompromisowość w podejściu do hierarchii wartości polegała na odrzuceniu stosowanych dotąd tradycyjnych środków wyrazu i przekazu. Jego triumfalny pochód mocno spowolnił wybuch wojny i choć był zaledwie produktem epoki przejściowej, odcisnął trwałe piętno nie tylko w awangardowej literaturze i sztuce, ale także w architekturze XX wieku.

Za symboliczny początek polskiej awangardy uznaje się I Wystawę Ekspresjonistów Polskich otwartą 4 listopada 1917 roku, w siedzibie krakowskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych przy pl. Szczepańskim. Udało się tam zaprezentować niemal sto dzieł autorstwa 18 artystów, a wydarzenie to było zwiastunem niebywałej aktywności twórczej przedstawicieli tego nurtu już w nieodległej przyszłości.

 

Krzysztof Jakubowski – publicysta, działacz samorządowy, miłośnik i popularyzator historii miasta. Autor wielu książek o Krakowie, między innymi opracowania „Przy stoliku – czyli o najstarszych krakowskich kawiarniach” oraz „Spacerownika krakowskiego”, przygotowanego w 2010 r. dla „Gazety Wyborczej”.